EMDR Terapi Eğitimi 1 Section9 Lessons120 Hours
EMDR-Travma Sonrası Stres Bozukluğu 1–4
Kapsam
Bu ders grubu, travma sonrası stres bozukluğunun (TSSB) temel özelliklerini, travmatik olayların ruh sağlığı üzerindeki etkilerini ve travma belirtilerinin bireyin yaşamındaki yansımalarını ele alır. Travma kavramı yalnızca yaşanan olayın türü üzerinden değil, kişinin olaya verdiği psikolojik tepkiler, yaşantıyı anlamlandırma biçimi ve olay sonrasında ortaya çıkan güçlükler açısından değerlendirilir. Yeniden yaşantılama, kaçınma, olumsuz duygu ve düşüncelerdeki değişimler ile artmış tehdit algısı gibi temel belirti grupları açıklanır. Travmatik bir olay yaşamak ile travma sonrası stres bozukluğu geliştirmek arasındaki fark üzerinde durulur. Kişinin güvenlik algısında, ilişkilerinde, gündelik işlevselliğinde ve duygusal tepkilerinde görülebilen değişimler incelenir. Ayrıca travma sonrasında ortaya çıkabilen korku, kaygı, suçluluk, utanç ve çaresizlik gibi duyguların olayla ilişkisi ele alınır. Travmatik yaşantıların her bireyde aynı sonuçları doğurmadığı, belirtilerin niteliğinin ve şiddetinin kişisel özelliklere ve yaşantının koşullarına göre değişebileceği açıklanır. Böylece travma sonrası stres bozukluğu, yalnızca belirti isimlerinden oluşan bir tablo olarak değil, kişinin yaşantıları ve psikolojik tepkileriyle bağlantılı bir durum olarak ele alınır.
İçerik
Dört bölümden oluşan bu ders grubunda travma sonrası stres bozukluğu, temel kavramlardan psikolojik etkilerin değerlendirilmesine doğru ilerleyen bir çerçevede incelenir. Travmatik bir olayın ardından görülebilen olağan stres tepkileri ile devam eden ve kişinin yaşamını belirgin biçimde etkileyen belirtiler arasındaki ayrım üzerinde durulur. Rahatsız edici anıların istemsiz biçimde hatırlanması, olayla bağlantılı durumlardan uzak durma eğilimi, uyku sorunları ve sürekli tetikte olma gibi yaşantılar travma bağlamında açıklanır. Travmatik olayların kişide oluşturabileceği olumsuz kendilik değerlendirmeleri, dünyaya ilişkin güven kaybı ve geleceğe yönelik beklenti değişiklikleri de konuyla ilişkilendirilir. EMDR yaklaşımına geçiş açısından, geçmiş yaşantıların bugün devam eden duygusal tepkilerle nasıl bağlantılı olabileceğinin anlaşılması önem taşır. Bu nedenle travmanın değerlendirilmesinde yalnız olayın ne olduğuna değil, bireyin olayı nasıl deneyimlediğine ve sonrasında hangi güçlükleri yaşadığına dikkat çekilir. Dersler, travma belirtilerine ilişkin temel bilgilerin EMDR’nin kuramsal çerçevesiyle ilişkilendirilebilmesi için gerekli kavramsal zemini oluşturur. Travma sonrası stres bozukluğunun anlaşılmasıyla psikolojik müdahale yaklaşımlarının amaçları arasındaki bağlantı görünür hâle gelir.
Dersin Kazanımları
Bu ders grubunun sonunda katılımcıların travma ve travma sonrası stres bozukluğu kavramlarını birbirinden ayırt edebilmesi, travmatik yaşantılara verilen psikolojik tepkileri temel özellikleriyle açıklayabilmesi hedeflenir. Yeniden yaşantılama, kaçınma, olumsuz bilişsel ve duygusal değişimler ile artmış uyarılmışlık belirtilerinin ne anlama geldiği anlaşılır. Katılımcılar, travmatik bir olayın herkes üzerinde aynı etkiyi oluşturmadığını ve bir kişide görülen belirtilerin tek başına travma sonrası stres bozukluğu tanısı koymak için yeterli olmadığını değerlendirebilir. Travmatik yaşantıların kişinin kendisine, diğer insanlara ve dünyaya yönelik inançlarıyla nasıl ilişkili olabileceğini kavrar. Ayrıca travma sonrası ortaya çıkan belirtilerin sosyal ilişkiler, günlük yaşam ve duygusal iyilik hâli üzerindeki olası etkilerini tanıyabilir. Geçmiş olaylarla bugün devam eden rahatsız edici tepkiler arasında kurulabilecek ilişkileri EMDR yaklaşımının temel varsayımları açısından değerlendirmeye hazırlanır. Bu kazanımlar, katılımcının travma konusunda daha açık bir kavramsal çerçeve geliştirmesini, sonraki EMDR derslerinde karşılaşacağı değerlendirme ve yeniden işleme kavramlarını anlamasını destekler. Ders grubunun amacı bağımsız tanı veya tedavi yetkinliği kazandırmak değil, travma alanındaki temel bilgileri doğru biçimde ilişkilendirmektir.