Evrak Kayıt Dosyalama ve Arşivleme Eğitimi Sertifikası 1 Section5 Lessons120 Hours
Arşiv Yönetimi ve Belge Saklama
Kapsam
Arşiv yönetimi, kurumların faaliyetleri sonucunda oluşan belgelerin belirli bir düzen içerisinde saklanmasını, korunmasını ve ihtiyaç duyulduğunda erişilebilir durumda tutulmasını kapsar. Bu derste arşiv kavramı, arşivleme süreci, belge saklama düzeni, arşiv sınıflandırması ve arşivde belge erişimi konuları ele alınır. Günlük işlerde kullanılan dosyalar ile işlem süreci tamamlandığı halde saklanması gereken belgeler arasındaki temel farklılıklar açıklanır.
Arşiv düzeninin oluşturulmasında dosya kodları, klasör etiketleri, kutu numaraları ve yerleşim bilgilerinin önemi incelenir. Belgelerin gelişigüzel depolanması yerine belirlenmiş bir sistem içerisinde saklanmasının arşiv yönetimine katkısı değerlendirilir. Arşiv belgelerinin fiziksel özelliklerinin korunması, uygun saklama koşulları ve belge bütünlüğünün sürdürülmesi konuları üzerinde durulur.
Dijital arşivleme kapsamında elektronik belgelerin düzenli biçimde saklanması, erişilebilirliğinin sürdürülmesi ve belgeyle ilgili tanımlayıcı bilgilerin korunmasının temel önemi açıklanır. Arşivden belge talep edilmesi, belgenin bulunması, yetkili kişiye teslim edilmesi ve yeniden yerine kaldırılması arasındaki ilişki ele alınır. Dersin kapsamı, belgelerin uzun süreli korunmasının yanı sıra arşiv düzeninin sürdürülebilir ve güvenilir biçimde yönetilmesine odaklanır.
İçerik
Ders içeriğinde öncelikle arşivlemenin kurumsal belge yaşam döngüsü içindeki yeri açıklanır. İşlemi tamamlanan belgelerin neden belirli bir düzen içerisinde saklanması gerektiği ve arşiv sisteminin kurumsal hafızanın korunmasına nasıl katkıda bulunduğu ele alınır. Dosyalama aşamasında oluşturulan sınıflandırma düzeninin arşivleme aşamasında da önemini koruduğu üzerinde durulur. Belgelerin hangi dosyaya ait olduğunun ve nerede saklandığının bilinmesinin arşiv yönetimindeki işlevi değerlendirilir.
Fiziksel arşivlerde kullanılan raf, dolap, kutu ve dosya yerleşim düzenleri incelenir. Belgelerin nem, sıcaklık, yangın, su baskını ve fiziksel yıpranma gibi risklerden korunmasının temel önemi açıklanır. Arşivde belgelerin erişilebilir durumda tutulması için sınıflandırma ve yerleşim bilgilerinin tutarlı olması gerektiği belirtilir. Arşivden alınan dosyaların teslim ve iade bilgilerinin izlenmesiyle belge kaybının önlenmesi arasındaki ilişki değerlendirilir.
Dijital arşivleme açısından elektronik belgelerin saklanması, dosya bütünlüğünün korunması ve gerektiğinde erişilebilmesi konuları ele alınır. Fiziksel ve dijital arşivlerin ortak yönetim ilkeleri karşılaştırılarak arşiv düzeninin güvenilir belge erişimi ve uzun süreli kurumsal bilgi saklama açısından taşıdığı değer açıklanır.
Dersin Kazanımları
Bu dersin sonunda katılımcıların arşiv yönetiminin temel amacını açıklayabilmesi, günlük kullanımda bulunan dosyalar ile arşivde saklanan belgeler arasındaki farkı kavrayabilmesi hedeflenir. Belgelerin belirli bir düzen içerisinde saklanmasının kurumsal faaliyetlerin izlenmesine ve geçmiş kayıtlara ulaşılmasına nasıl katkı sağladığını değerlendirebilmeleri beklenir. Arşiv sınıflandırması, dosya yerleşimi ve belge erişimi arasındaki ilişkiyi açıklayabilmeleri amaçlanır.
Katılımcıların fiziksel arşivlerde kullanılan temel düzenleme unsurlarını tanıması, belge yerleşim bilgilerinin neden gerekli olduğunu anlaması ve arşiv koşullarının belgelerin korunması üzerindeki etkilerini değerlendirebilmesi hedeflenir. Fiziksel yıpranma, kaybolma veya uygunsuz saklama gibi risklerin arşiv güvenilirliğini nasıl etkileyebileceğini açıklayabilmeleri beklenir. Arşivden alınan belgelerin kayıt altına alınması ve yeniden yerine kaldırılmasının belge takibindeki önemini kavramaları amaçlanır.
Ders tamamlandığında katılımcıların dijital arşivleme ile fiziksel arşivleme arasındaki temel benzerlikleri ve farklılıkları değerlendirebilecek bilgiye ulaşmaları beklenir. Belgelerin bütünlüğünün korunması, saklama düzeninin sürdürülebilmesi ve yetkili kişilerin ihtiyaç duydukları kayıtlara ulaşabilmesi arasındaki bağlantıyı açıklamaları hedeflenir. Ayrıca arşiv yönetiminin kurumsal hafızayı koruyan ve bilgiye erişimi destekleyen bir faaliyet olduğunu kavramaları dersin öğrenme çıktıları arasında yer alır.