Usta Öğretici Oryantasyon Eğitimi 1 Section8 Lessons30 Hours
Yetişkin Eğitiminde İletişim Teknikleri ve Beden Dili
Kapsam
Bu ders, öğretici ile yetişkin kursiyerler arasındaki iletişimin öğrenme sürecine etkisini ve sözlü anlatımın beden diliyle ilişkisini ele alır. İletişim, yalnız bilginin bir kişiden diğerine aktarılması olarak değil, mesajın anlaşılması, karşılık bulması ve gerektiğinde açıklığa kavuşturulması süreci olarak değerlendirilir. Etkin dinleme, açık soru sorma, anlaşılır ifade kullanma ve uygun geri bildirim verme gibi temel iletişim davranışları tanıtılır. Öğreticinin ses tonu, konuşma hızı, yüz ifadesi, duruşu ve göz temasının katılımcılar üzerindeki olası etkileri açıklanır. Söylenen söz ile sözsüz mesajın birbirini desteklemesinin güven ve anlaşılırlık bakımından önemi üzerinde durulur. Kursiyerlerin farklı yaşlarda, kültürel çevrelerden ve iletişim alışkanlıklarından gelebileceği hatırlatılır. Beden dili işaretlerinin tek başına kesin duygu veya niyet kanıtı sayılamayacağı, bağlam içinde değerlendirilmesi gerektiği vurgulanır. İletişim engelleri, yanlış anlamalar ve karşılıklı saygıyı koruyan ifade biçimleri dersin tamamlayıcı kapsamını oluşturur. Böylece iletişim becerileri, yetişkin eğitiminde katılımı destekleyen ve öğrenme ortamının niteliğini etkileyen bir konu olarak ele alınır. İletişimin iki yönlü niteliği, kursiyerin konuşma hakkı ve öğreticinin dinleme sorumluluğu arasındaki denge üzerinden açıklanır. Mesajın anlaşılması, yalnız öğreticinin konuşmuş olmasıyla ölçülmez.
İçerik
İçerik, öğreticinin anlatmak istediği bilgi ile kursiyerin aldığı mesaj arasında oluşabilecek farklılıklardan hareketle açıklanır. Öncelikle açık, kısa ve konuyla bağlantılı cümleler kullanmanın öğrenmeye katkısı ele alınır. Anlaşılmayan bir noktada aynı ifadeyi daha yüksek sesle tekrarlamak yerine farklı bir açıklama kurmanın neden yararlı olabileceği değerlendirilir. Ardından etkin dinlemenin, kursiyerin sözünü kesmeden dinleme ve söyleneni doğru anladığını kontrol etme yönleri üzerinde durulur. Açık uçlu soruların katılımı, açıklayıcı soruların ise anlamı netleştirmeyi nasıl desteklediği anlatılır. Öğreticinin beden dili ile ses tonu arasındaki uyum, eğitim ortamındaki güven duygusuyla ilişkilendirilir. Göz temasının, kişisel alanın ve jestlerin kültürel ve bireysel farklılıklara göre değişebileceği açıklanır. Yanlış anlama veya görüş ayrılığı yaşandığında kişiyi hedef alan sözler yerine konuya odaklanan ifadelerin önemi ele alınır. İletişim davranışları, açıklamanın karşı tarafta nasıl anlaşıldığını fark etme ve yanlış anlamaları azaltma amacıyla birlikte değerlendirilir. Temel amaç, iletişim tekniklerinin yetişkinlerle kurulan öğretici ilişkisinde hangi işlevleri taşıdığını anlaşılır hale getirmektir. Örnekler üzerinden iletişimin kırılmasına yol açabilecek belirsiz ifadelerin nasıl fark edilebileceği kavramsal düzeyde değerlendirilir. Amaç, kursiyerin kendini ifade edebileceği bir iletişim ikliminin önemini göstermektir.
Dersin Kazanımları
Katılımcının bu ders sonunda eğitim ortamındaki iletişim sürecinin temel unsurlarını tanıması ve yanlış anlaşılmaların nasıl ortaya çıkabileceğini açıklaması hedeflenir. Etkin dinleme ile yalnız konuşma sırasını bekleme arasındaki farkı ayırt edebilir. Açık soru sorma, açıklayıcı geri bildirim verme ve anlaşılır ifade kullanmanın yetişkin kursiyerlerin derse katılımıyla ilişkisini değerlendirebilir. Sözel mesajı destekleyen ses tonu, duruş ve yüz ifadesinin önemini kavrayabilir. Beden dilinin tek bir harekete bakılarak kesin biçimde yorumlanamayacağını, kişisel ve kültürel bağlamın dikkate alınması gerektiğini fark edebilir. Kursiyerlerin görüşlerini saygıyla dinlemenin öğrenme ortamına katkısını açıklayabilir. İletişimde karşılaşılan güçlüklerde kişinin kimliğine değil dile getirilen konuya odaklanmanın neden daha yapıcı olduğunu değerlendirebilir. Katılımcı, öğreticilikte anlaşılır anlatım kadar karşı tarafın mesajını doğru anlamanın da önemli olduğunu kavrayabilir. Bu kazanımlar, gerçek bir eğitim ortamındaki iletişimi düşünürken daha bilinçli tercihler yapabilmesine yardımcı olacak bilgi ve değerlendirme becerileri geliştirmeye yöneliktir. Öğreticinin kursiyerleri dinlerken kullandığı sözsüz tepkilerin de iletişimi etkileyebileceğini görebilmesi beklenir. Böylece konuşma ve dinleme davranışlarını birlikte değerlendirmeye yönelik bir anlayış kazanabilir.