WISC-R Zeka Testi Eğitimi 1 Section8 Lessons70 Hours
Sözel Alt Testler II: Yargılama, Sayı Dizisi ve Sözel Performansın Değerlendirilmesi
Kapsam
Bu ders, WISC-R’ın sözel bölümünde yer alan Yargılama ve Sayı Dizisi alt testlerini, bu testlerin temel bilişsel işlevlerini ve sözel performansın bütüncül değerlendirilmesindeki yerlerini ele alır. Yargılama alt testi, çocuğun günlük yaşamda karşılaşabileceği durumları anlamlandırması, sosyal kurallara ilişkin bilgilerini kullanması ve sözel akıl yürütme becerileri açısından incelenir. Bu alt testte sosyal bilgi, pratik düşünme ve durumlar arasında anlamlı ilişkiler kurma gibi özelliklerin değerlendirilmesine odaklanılır. Sayı Dizisi alt testi ise işitsel dikkat, kısa süreli bellek ve bilgileri zihinsel olarak sıralama becerileriyle ilişkilendirilir. Sayı Dizisinin WISC-R sözel bölümündeki yardımcı alt test niteliği açıklanarak diğer alt testlerden hangi yönleriyle ayrıldığı ele alınır. Sözel değerlendirmede Genel Bilgi, Benzerlikler, Aritmetik, Sözcük Dağarcığı ve Yargılama testlerinin birbirleriyle ilişkisi de incelenir. Dikkat, dil becerileri, sözel ifade ve bilgiyi hatırlama süreçlerinin alt test performanslarına farklı biçimlerde yansıyabileceği açıklanır. Böylece sözel testlerin yalnız ayrı ayrı puanlardan oluşmadığı, birbiriyle ilişkili bilişsel özellikler hakkında farklı bilgiler sunduğu gösterilir.
İçerik
Dersin ilk bölümünde Yargılama alt testinin amacı, değerlendirdiği bilişsel süreçler ve sözel yanıtların incelenmesinde dikkat edilen genel noktalar açıklanır. Çocuğun sosyal durumları anlama biçimi ile sözel ifade becerisinin birbirinden ayrılması gerektiği üzerinde durulur. Yanıtların değerlendirilmesinde kişisel kanaatlerin yerine standart puanlama ölçütlerinin kullanılmasının önemi ele alınır. Ardından Sayı Dizisi alt testinin dikkat ve bellek süreçleriyle ilişkisi incelenerek bilgileri kısa süreli olarak hatırlama ve sıralama becerileri açıklanır. Sözel alt testlerin farklı bilişsel işlevleri değerlendirmesi nedeniyle sonuçların yalnız tek bir özellik üzerinden yorumlanamayacağı belirtilir. Yargılama, Aritmetik ve Sayı Dizisi gibi alt testlerde dikkat ve çalışma belleğiyle ilişkili süreçlerin farklı şekillerde ortaya çıkabileceği değerlendirilir. Ayrıca çocukların sözel yönergeleri anlaması, yanıtlarını ifade etmesi ve uygulama boyunca dikkatini sürdürmesiyle ilgili gözlemlerin değerlendirme sürecindeki yeri açıklanır. Bu içerik, kayıt formunun sözel bölümlerinin anlaşılması, alt test sonuçlarının karşılaştırılması ve ilerleyen uygulama örneklerinin izlenmesi için gerekli bilgi bağlantılarını kurar.
Dersin Kazanımları
Ders sonunda katılımcıların Yargılama ve Sayı Dizisi alt testlerinin amaçlarını, değerlendirdikleri bilişsel süreçleri ve sözel bölümdeki yerlerini açıklayabilmeleri hedeflenir. Yargılama alt testinin sosyal durumları anlamlandırma, pratik akıl yürütme ve sözel ifade becerileriyle ilişkisini tanıyabilirler. Sayı Dizisi alt testinin işitsel dikkat ve kısa süreli bellek süreçlerine ilişkin hangi tür bilgiler sağladığını kavrayabilirler. Katılımcılar, yardımcı alt testlerin genel değerlendirme sistemindeki yerini ve neden ana alt testlerden ayrı ele alındığını anlayabilirler. Sözel alt test sonuçları arasında görülen farklılıkların çocuğun dil becerileri, dikkat, öğrenme yaşantısı ve uygulama koşullarıyla ilişkili olabileceğini değerlendirebilirler. Yanıtların kaydedilmesinde standart kurallara bağlı kalmanın ve sözel performansı değerlendirirken öznel yorumlardan kaçınmanın önemini açıklayabilirler. Ayrıca sözel bölümdeki alt testlerin birbirlerini tamamlayan yönlerini tanıyabilir, tek bir alt test sonucundan geniş kapsamlı tanısal çıkarımlar yapmanın sınırlılıklarını kavrayabilirler. Böylece sözel testlerin örnek uygulamalarını takip ederken hangi bilişsel becerilerin değerlendirildiğini ayırt etmeleri ve puanlama sonuçlarını daha sistematik biçimde anlamlandırmaları amaçlanır.