Adli Psikoloji Uzmanlığı Eğitimi 1 Section8 Lessons110 Hours
Şiddet, Cinsel Şiddet ve Siber Zorbalık
Kapsam
Şiddet, bireylere fiziksel, psikolojik veya cinsel zarar verebilen ve farklı toplumsal ortamlarda ortaya çıkabilen çok boyutlu bir davranış olgusudur. Bu ders, şiddetin genel nedenlerini, cinsel şiddetin psikolojik boyutlarını ve siber zorbalığın türlerini kapsamaktadır. Şiddet davranışlarının oluşumunda bireysel özellikler, öğrenme yaşantıları, sosyal ilişkiler, çevresel koşullar ve toplumsal tutumların olası etkileri ele alınmaktadır. Şiddetin yalnızca fiziksel saldırıyla sınırlı olmadığı; tehdit, korkutma, aşağılama ve farklı zarar verme davranışlarının da şiddet kapsamında değerlendirilebileceği açıklanmaktadır.
Cinsel şiddet kapsamında kişinin rızası dışında gerçekleşen cinsel nitelikli davranışlar, güç ve kontrol ilişkileri, mağduriyetin psikolojik etkileri ve adli süreçlerde dikkate alınması gereken temel konular incelenmektedir. Siber zorbalık kapsamında ise dijital iletişim araçları üzerinden gerçekleştirilen tehdit, taciz, küçük düşürme, dışlama ve özel bilgilerin izinsiz paylaşılması gibi davranış türleri ele alınmaktadır. Çevrimiçi ortamların erişilebilirliği, içeriklerin hızla yayılması ve mağduriyetin süreklilik kazanabilmesi gibi özellikler değerlendirilmektedir. Ders boyunca şiddetin farklı türlerinde mağdurun güvenliği, psikolojik ihtiyaçları ve davranışların gerçekleştiği bağlamın anlaşılması ön planda tutulmaktadır.
İçerik
Dersin ilk bölümünde şiddetin ortaya çıkışına ilişkin bireysel, ilişkisel ve çevresel etkenler açıklanmaktadır. Öfke, dürtü kontrolü, öğrenilmiş davranışlar ve toplumsal normların şiddetle olası ilişkileri üzerinde durulmaktadır. Şiddetin tek bir nedene indirgenemeyeceği ve saldırgan davranışın açıklanmasının davranışı haklı çıkarmak anlamına gelmediği vurgulanmaktadır. Fiziksel, psikolojik ve cinsel şiddet türlerinin farklı özellikleri ele alınarak mağduriyetin bireylerin güven duygusu ve sosyal ilişkileri üzerindeki olası etkileri değerlendirilmektedir.
Cinsel şiddet bölümünde rıza kavramının önemi, güç eşitsizlikleri ve mağdurun yaşadığı olay karşısında gösterebileceği farklı psikolojik tepkiler ele alınmaktadır. Cinsel şiddete maruz kalan kişilerin her zaman aynı tepkiyi vermeyeceği ve olay sonrasındaki davranışlardan hareketle mağduriyet hakkında kesin yargılarda bulunulamayacağı açıklanmaktadır. Siber zorbalık bölümünde dijital ortamda gerçekleştirilen farklı zorbalık davranışları tanıtılmaktadır. Israrlı mesaj gönderme, tehdit, aşağılayıcı içerik yayma, kişinin özel bilgilerini izinsiz paylaşma ve çevrimiçi dışlama gibi davranışların özellikleri incelenmektedir. Dijital ortamdaki davranışların psikolojik etkileri ile yüz yüze zorbalık arasındaki benzerlikler ve farklılıklar değerlendirilerek şiddetin farklı biçimlerinin ortak ve ayrışan yönleri açıklanmaktadır.
Dersin Kazanımları
Katılımcıların şiddet kavramını farklı boyutlarıyla açıklayabilmeleri ve fiziksel, psikolojik, cinsel ve dijital ortamlarda gerçekleşen zarar verici davranışları birbirinden ayırt edebilmeleri hedeflenmektedir. Şiddetin ortaya çıkmasında bireysel, ilişkisel ve toplumsal etkenlerin nasıl rol oynayabileceğini değerlendirebilmeleri beklenmektedir. Katılımcıların saldırgan davranışları yalnızca öfke veya kişilik özellikleriyle açıklamanın sınırlılıklarını fark etmeleri ve davranışların gerçekleştiği koşulların önemini kavramaları amaçlanmaktadır. Ayrıca şiddetin nedenlerini anlamaya çalışmakla şiddeti mazur göstermenin birbirinden farklı yaklaşımlar olduğunu açıklayabilmeleri hedeflenmektedir.
Cinsel şiddet açısından rıza, güç ilişkileri ve mağduriyetin psikolojik sonuçları arasındaki bağlantıları kavramaları beklenmektedir. Mağdurların olaylara verdikleri tepkilerin farklılaşabileceğini ve belirli bir tepkinin bulunmamasının yaşanan olayın niteliği hakkında tek başına kesin sonuç sağlamadığını anlayabilmeleri amaçlanmaktadır. Siber zorbalık açısından ise tehdit, taciz, çevrimiçi aşağılama, izinsiz bilgi paylaşımı ve dijital dışlama gibi davranışları tanıyabilmeleri hedeflenmektedir. Katılımcıların çevrimiçi ortamların zorbalığın yayılması ve devamlılığı üzerindeki etkilerini değerlendirebilmeleri, farklı şiddet türlerinin psikolojik sonuçlarını karşılaştırabilmeleri ve mağdurun güvenliği ile ihtiyaçlarının önemini kavramaları beklenmektedir.