Bütüncül Psikoterapi Eğitimi 1 Section13 Lessons400 Hours
Psikanalitik Kuram
Kapsam
Psikanalitik Kuram dersi, Sigmund Freud tarafından geliştirilen psikanalitik düşüncenin temel ilkelerini, bilinçdışı süreçleri ve kişilik gelişimine ilişkin açıklamalarını ele alır. Psikanalitik yaklaşımın insan davranışlarının her zaman kişinin bilinçli olarak fark ettiği düşünce ve amaçlarla açıklanamayacağı yönündeki temel varsayımı incelenir. Bilinç, bilinç öncesi ve bilinçdışı kavramları; id, ego ve süperego arasındaki yapısal ilişkiler; ruhsal çatışmalar ve savunma mekanizmaları dersin kuramsal çerçevesini oluşturur.
Ders kapsamında erken çocukluk deneyimleri, psikoseksüel gelişim kuramı, dürtüler, bastırma ve içsel çatışmaların psikolojik işleyişle ilişkisi açıklanır. Kaygının psikanalitik kuram içindeki yeri ve bireyin zorlayıcı duygu ve düşüncelerle baş etmek için geliştirebildiği savunma biçimleri değerlendirilir. Bastırma, yansıtma, inkâr, yer değiştirme ve akla uygunlaştırma gibi savunma mekanizmaları kavramsal olarak ele alınır. Aktarım ve karşı aktarım kavramları, terapötik ilişkinin psikodinamik açıdan anlaşılmasında önemli başlıklar olarak incelenir. Psikanalitik düşüncenin tarihsel gelişimi ve sonraki psikoterapi yaklaşımları üzerindeki etkisi değerlendirilerek ruhsal yaşantının görünen belirtilerin ötesinde nasıl açıklanmaya çalışıldığına ilişkin temel bir bilgi çerçevesi sunulur.
İçerik
Psikanalitik Kuram dersinde öncelikle Freud’un ruhsal yaşamı açıklamak için geliştirdiği temel modeller incelenir. Topografik model kapsamında bilinçli ve bilinçdışı süreçler arasındaki ilişki ele alınırken yapısal model çerçevesinde id, ego ve süperegonun kuramsal işlevleri açıklanır. Dürtüler, toplumsal beklentiler ve bireyin gerçek yaşam koşulları arasında oluşabilen çatışmaların davranışlar üzerindeki olası etkileri değerlendirilir. Ego işlevleri ve savunma mekanizmaları, kişinin kaygıyla baş etme biçimlerini anlamaya yönelik kavramlar olarak ele alınır.
Erken çocukluk deneyimlerinin kişilik gelişimi üzerindeki önemine ilişkin psikanalitik açıklamalar değerlendirilir. Freud’un psikoseksüel gelişim dönemleri, kuramın tarihsel ve kavramsal yapısı içinde incelenir. Aktarım kavramı aracılığıyla geçmiş ilişkilerde oluşan beklentilerin yeni ilişkilerde nasıl yeniden ortaya çıkabileceği açıklanır. Karşı aktarım ise terapistin ilişki içinde yaşayabileceği duygusal tepkileri anlamaya yönelik bir kavram olarak değerlendirilir. Psikanalitik kuramın bilinçdışı çatışmalara verdiği önem, diğer psikoterapi yaklaşımlarının davranış, duygu ve düşünce açıklamalarıyla karşılaştırılır. Böylece kuramın temel kavramları arasında bağlantı kurulması ve tarihsel açıklamaların güncel psikolojik bilgiyle karıştırılmadan değerlendirilmesi amaçlanır.
Dersin Kazanımları
Bu dersin sonunda katılımcıların psikanalitik kuramın temel kavramlarını ve insan davranışlarını açıklama biçimini anlayabilmeleri hedeflenir. Bilinç, bilinç öncesi ve bilinçdışı kavramlarını birbirinden ayırt edebilir; id, ego ve süperego arasındaki kuramsal ilişkileri açıklayabilirler. Erken dönem deneyimlerinin kişilik gelişimindeki yerini Freud’un kuramı çerçevesinde değerlendirebilirler. Kaygı, ruhsal çatışma ve savunma mekanizmaları arasındaki bağlantıları kuramsal örnekler üzerinden anlamlandırabilecek bilgiye ulaşmaları amaçlanır.
Katılımcılar bastırma, inkâr, yansıtma ve yer değiştirme gibi savunma mekanizmalarının tanımlarını ve birbirlerinden ayrılan özelliklerini kavrayabilirler. Aktarım ve karşı aktarım kavramlarının terapötik ilişkiyi anlamada neden önemli görüldüğünü açıklayabilirler. Psikanalitik yaklaşımın bilinçdışı süreçlere verdiği önemi, danışan merkezli veya çözüm odaklı yaklaşımların farklı kuramsal öncelikleriyle karşılaştırabilirler. Ayrıca Freud’un tarihsel kuramsal görüşleri ile günümüzde bilimsel olarak değerlendirilen psikolojik açıklamalar arasında ayrım yapmanın önemini anlayabilirler. Ders, katılımcıların psikodinamik terminolojiye hâkim olmalarını, farklı psikoterapi ekollerinin tarihsel gelişimini daha iyi değerlendirmelerini ve psikolojik davranışları açıklayan kuramlar arasında anlamlı bağlantılar kurmalarını desteklemeyi amaçlar.