Oyun Terapisi Eğitimi ve Sertifikası 1 Section8 Lessons10 Weeks
Çocukluk Dönemi, Gelişim ve Oyunun Temelleri
Kapsam
Bu ders, çocukluk dönemini ve gelişimsel değişimleri oyunla ilişkisi içinde ele alır. Çocukluğun farklı evrelerinde ortaya çıkan bedensel, bilişsel, dilsel, sosyal ve duygusal özellikler; çocukların çevrelerini algılama, ilişkiler kurma ve kendilerini ifade etme biçimleri bakımından incelenir. Gelişim dönemleri arasındaki farklılıkların, aynı davranışın değişik yaşlarda neden farklı anlamlar taşıyabileceği üzerinde durulur. Çocuk eğitiminde güven, kabul görme, ilişki kurma, özerklik ve yaşına uygun destek gibi temel ihtiyaçların önemi değerlendirilir. Sosyal ve duygusal becerilerin gelişimi, duyguları tanıma, iletişim kurma, sıra bekleme, paylaşma ve zorlayıcı durumlarla baş etme gibi örnekler üzerinden açıklanır. Yaşa göre beceri gelişimlerine ayrılan konular, çocuktan beklenen davranışların gelişimsel uygunluğunu anlamaya yardımcı olacak biçimde bir araya getirilir. Ardından oyunun tanımı, çocuk ve ergen yaşamındaki yeri, oyuncağın işlevi ve oyun etkinliklerinin gelişimle bağlantısı ele alınır. Oyun, eğlenmenin yanında öğrenme, deneme, ilişki kurma ve sembolik ifade alanı olarak değerlendirilir. Böylece oyuncak seçiminin ve oyun davranışının çocuğun yaşına, gelişim düzeyine ve yaşantısına göre değişebileceği açıklanır. Çocukların oyun sırasında yetişkinle kurdukları ilişki kadar akranlarıyla etkileşimleri de gelişimsel bakımdan önemlidir. Bu nedenle oyun davranışları içinde bireysel özellikler ve çevresel koşullar birlikte düşünülür.
İçerik
Dersin ilk bölümünde çocukluk dönemi ve gelişim dönemi başlıkları birbirini tamamlayan bir çerçevede işlenir. Gelişim alanları birbirinden kopuk özellikler olarak değil, karşılıklı etkileşim içinde ele alınır. Örneğin dil becerileri henüz gelişmekte olan bir çocuğun duygularını oyunla göstermesi ile daha büyük bir çocuğun oyunda kurallar üzerine konuşması arasındaki fark, gelişimsel bağlamda değerlendirilir. Çocuk eğitimindeki temel ihtiyaçlara ilişkin açıklamalar, sosyal duygusal beceri gelişimiyle ilişkilendirilir. Yaş gruplarına göre beceri gelişimlerini kapsayan üç aşamalı içerik, çocukların benzer ortamlarda farklı düzeylerde iletişim, hareket, sembolleştirme ve problem çözme gösterebileceğini anlamaya yöneliktir. Son bölümde oyunun tanımı, çocuk ve oyun, çocuk-ergen ve oyun ile oyuncak kavramları arasında bağlantı kurulur. Oyunun kendiliğinden ortaya çıkan yönleri, kurallı oyunlar ve oyuncakların ifade aracı olabilmesi açıklanırken her oyunun tek ve değişmez bir psikolojik anlamı olmadığı vurgulanır. Bu öğrenme sırası, sonraki derslerde yer alacak terapötik oyun yaklaşımlarını gelişimsel ölçütlerle değerlendirmek için temel oluşturur. Her yaş grubu için aynı oyun materyalinin uygun olmayabileceği, seçilen etkinliğin çocuğun iletişim kurma imkanını kolaylaştırabileceği veya sınırlayabileceği de konular arasındaki ilişkinin önemli bir parçasıdır.
Dersin Kazanımları
Bu dersin sonunda katılımcıların çocukluk dönemini tek bir yaş aralığı olarak görmek yerine farklı gelişim özelliklerinin bulunduğu bir süreç olarak kavramaları hedeflenir. Bedensel, bilişsel, dilsel ve sosyal duygusal gelişimin oyun tercihleri ve iletişim biçimleriyle nasıl ilişkilendiğini açıklayabilmeleri beklenir. Çocuğun temel ilişki ve güven ihtiyaçları ile oyuna katılımı arasındaki bağlantıyı kurabilir; yaşına uygun beklentilerle gelişimsel düzeyi aşan beklentileri birbirinden ayırabilirler. Duygu tanıma, paylaşma, iş birliği ve problem çözme gibi becerilerin oyun sırasında nasıl görünür olabileceğini örnekleyebilirler. Çocuk ve ergen oyunlarında değişebilen amaçları, oyun biçimlerini ve oyuncakların işlevlerini karşılaştırabilirler. Oyundaki tekrarların, sembollerin veya tercihlerin tek başına tanısal sonuç vermediğini; bunların gelişim, ilişki ve çevreyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini öğrenmeleri amaçlanır. Bu kazanımlar, ilerleyen derslerde farklı terapi yaklaşımlarının aynı oyun davranışına neden değişik açılardan bakabildiğini anlamayı kolaylaştırır. Katılımcıların oyunu çocuk hakkında hazır çıkarımlar üretme aracı olarak değil, gelişimsel açıdan dikkatle ele alınması gereken bir ifade ve etkileşim alanı olarak tanımaları beklenir. Gelişimsel açıdan uygun bir oyun deneyimini tanımlarken çocuğun güçlü yönlerini gözden kaçırmamaları ve olağan gelişim farklılıklarını psikolojik sorunla karıştırmamaları da beklenen temel değerlendirme becerileri arasındadır.