Oyun Terapisi Eğitimi ve Sertifikası 1 Section8 Lessons10 Weeks
Ebeveyn Katılımlı Yaklaşımlar, Filial Terapi ve Theraplay
Kapsam
Bu ders, oyun terapisi alanında ebeveynin ve çocukla bakım veren kişinin sürece katılımını merkeze alan iki yaklaşımı inceler: Filial Terapi ve Theraplay. Filial oyun terapisinin temel düşüncesi, ebeveynin çocukla kurduğu oyun ilişkisinin desteklenmesi ve ebeveynin terapötik oyun ilkelerini anlaması üzerinden açıklanır. Programdaki üç Filial Terapi modülü, ebeveyn-çocuk etkileşimi, yapılandırılmış özel oyun zamanının anlamı ve yetişkinin çocuğun oyununa nasıl eşlik ettiği konularında ortak bir çerçevede değerlendirilir. Theraplay başlığı altındaki dört modül ise yetişkinle çocuk arasındaki duygusal bağın, karşılıklı uyumun ve oyun yoluyla ilişkinin güçlendirilmesini ele alır. Theraplay yaklaşımının yapı, katılım, bakım ve uygun güçlükle karşılaşma boyutları kavramsal olarak tanıtılır. Yaklaşımların her ikisinde de çocuğun gelişimsel ihtiyaçları, ebeveynin duyarlılığı ve ilişkinin niteliği önem taşırken kullanılan yapı ve amaçların aynı olmadığı açıklanır. Böylece ebeveyn katılımının yalnız görüşmeye bilgi vermekten ibaret olmayan, ilişkiyi anlamaya yönelik farklı işlevleri olduğu ortaya konur. Filial Terapi ile Theraplay başlıklarının birlikte incelenmesi, aileyi sürece dahil etmenin tek bir yolunun bulunmadığını ve yetişkinin rolünün seçilen yaklaşımın amaçlarına göre değişebildiğini göstermeyi hedefler.
İçerik
Ders önce Filial Terapi konularını ardışık bir bütünlük içinde ele alır. Ebeveynin oyuna katılması ile oyunu bütünüyle yönetmesi arasındaki fark, çocuğun inisiyatifine alan açılması, yetişkinin kabul edici tutumu ve karşılıklı iletişimin önemi üzerinden açıklanır. Filial yaklaşımda oyun zamanı, ebeveyn-çocuk ilişkisinin güvenli biçimde gözlemlenebileceği ve desteklenebileceği bir bağlam olarak değerlendirilir. Ardından Theraplay modüllerine geçilerek yetişkinin yapı sağlaması, çocuğa dikkatini yöneltmesi, bakım ve rahatlatma sunması, yaşına uygun güçlükler karşısında destekleyici olması gibi ilişki boyutları incelenir. Bu konular, çocukla oyun oynayan yetişkinin sözel olmayan iletişim biçimleri ve çocuğun verdiği tepkilerle ilişkilendirilir. İki yaklaşımın benzer ve farklı yönleri açıklanırken Filial Terapi ile Theraplay’in birbirinin aynısı olmadığı belirtilir. Özellikle eğitim kapsamında geçen Theraplay başlığının, kendi içinde ayrı eğitim ve sertifikasyon standartları bulunan bir yaklaşımı tanıttığı; bu derste böyle bir özel sertifikasyon ya da uygulama gözetimi sunulduğu varsayılmadığı gözetilir. Odak, programdaki yaklaşım başlıklarını doğru anlamlandırmaktır. Çocuğun fiziksel temas, yakınlık ve ortak etkinliğe verdiği yanıtların bireysel farklılıklar içerebileceği göz önünde bulundurulur. Bu nedenle ilişkisel çalışmaların açıklanmasında rıza, gelişimsel uygunluk ve güvenli etkileşim önemlidir.
Dersin Kazanımları
Katılımcıların ebeveyn katılımının çocukla kurulan oyun ilişkisindeki yerini açıklayabilmeleri ve aile görüşmesi ile ebeveyn-çocuk oyun etkinliğinin farklı işlevlerini ayırt edebilmeleri beklenir. Filial Terapi yaklaşımında çocuğun oyununa duyarlı biçimde eşlik etme, yetişkinin tutumunu düzenleme ve ilişkiyi destekleme hedeflerinin nasıl ele alındığını kavrayabilirler. Ebeveynin oyun sırasında çocuğun seçimlerine alan tanımasının ne anlama geldiğini, bunun sınırların bütünüyle ortadan kalkması demek olmadığını değerlendirebilirler. Theraplay’in yapı, katılım, bakım ve uygun güçlükle karşılaşma boyutlarını tanımlayabilir; bu boyutların yetişkinle çocuk arasındaki karşılıklı etkileşimle bağlantısını açıklayabilirler. İki yaklaşımı amaç, ilişki biçimi ve oyun etkinliğinin düzenlenmesi bakımından karşılaştırmaları hedeflenir. Çocuğun oyun sırasında verdiği tepkilerin tek bir nedene indirgenmemesi, ebeveyn-çocuk etkileşiminin gelişimsel ve ilişkisel bağlamda düşünülmesi gerektiğini fark ederler. Bu kazanımlar, ileride incelenecek Filial oyun örneğinin kuramsal temelini anlamalarını ve ebeveyn katılımı hakkında gerçekçi beklenti geliştirmelerini sağlar. Katılımcıların ebeveynin oyundaki varlığını her durumda aynı düzeyde yönlendirme olarak yorumlamamaları, farklı çocukların yakınlık ve etkileşim ihtiyaçlarını dikkate almaları ve bağlamı gözetmeleri özellikle önem taşır.