Özel Eğitim Sertifikası 1 Section8 Lessons10 Weeks
Özel Eğitim Gereksinimlerine Göre Öğretim Yaklaşımları
Kapsam
Bu ders, farklı özel eğitim gereksinimlerinin öğrenme, iletişim ve eğitim ortamına katılım üzerindeki etkilerini ele alır. Zihinsel yetersizliği olan bireylerde kavram öğrenme, beceri edinimi ve günlük yaşam etkinliklerinin desteklenmesiyle ilişkili temel ihtiyaçlar açıklanır. İşitme yetersizliği olan öğrenciler açısından iletişim erişimi, yönergelerin anlaşılması ve görsel desteklerin önemi değerlendirilir. Görme yetersizliğinde erişilebilir materyal, işitsel veya dokunsal bilgi ve güvenli hareket etme ihtiyaçları üzerinde durulur. Otizm spektrum bozukluğu bulunan öğrencilerin iletişim, sosyal etkileşim, duyusal özellikler ve rutinlere ilişkin bireysel farklılıkları ele alınır. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan öğrencilerde dikkati sürdürme, yönergeleri takip etme ve etkinliğe katılımı kolaylaştıran eğitim düzenlemeleri incelenir. Bu başlıkların her birinde öğrenciler arasında önemli bireysel farklılıklar bulunabileceği, aynı tanıyı taşıyan kişilerin aynı öğretim düzenlemesine ihtiyaç duymayabileceği vurgulanır. Öğretim yaklaşımı seçilirken yalnız tanı adının değil, öğrencinin mevcut becerilerinin, güçlü yönlerinin ve eğitsel hedeflerinin dikkate alınması gerektiği açıklanır. Ders, farklı gereksinim alanlarını bir arada tanıtarak eğitim planlama kararlarının neden kişiye göre değiştiğini anlaşılır kılar. Beceri öğretiminin sonunda öğrencinin daha az yardımla öğrenmesini sürdürmesi de eğitimsel planlamanın önemli ölçütlerinden biri olarak değerlendirilir.
İçerik
İçerik, özel gereksinim alanlarını birbiriyle yarışan veya birbirinin yerine geçen sınıflar olarak ele almak yerine, her alandaki öğrenme erişimi ihtiyacını anlamaya odaklanır. Önce öğrencinin bir etkinliğe katılabilmesi için hangi bilgiye, hangi iletişim biçimine ve nasıl bir çevresel düzenlemeye ihtiyaç duyabileceği sorusu üzerinde durulur. Zihinsel yetersizlikte öğrenme adımlarının açıklaştırılması, görme yetersizliğinde materyale erişim, işitme yetersizliğinde iletişimin anlaşılabilirliği, otizmde öngörülebilirlik ve DEHB’de dikkat yükünün düzenlenmesi gibi ilişkiler kavramsal biçimde açıklanır. Bu örnekler, tüm öğrencilere tek tip bir yöntemin uygun olduğu izlenimi yaratmadan değerlendirilir. Bir öğrencinin birden fazla destek ihtiyacı olabileceği ve ihtiyaçlarının zaman içinde değişebileceği belirtilir. Öğretim yöntemlerinin öğrencinin kendi iletişim tercihi, yaşına uygun hedefleri ve eğitim ortamı ile uyumlu olması gerekliliği üzerinde durulur. Konular ele alınırken sağlık alanındaki tanılama ve tedavi uygulamalarıyla okul temelli eğitsel destek arasındaki sınır korunur. Böylece farklı gereksinim alanlarına yönelik yaklaşımlar, etiket temelli genellemeler yerine erişilebilir, bireyselleştirilmiş ve katılımı destekleyen öğretim ilkeleri etrafında birleştirilir. Ayrıca öğrencinin kendi deneyimini ve tercihlerini öğrenme planına yansıtmanın desteklerin kabul edilebilirliği açısından neden önemli olduğu üzerinde durulur.
Dersin Kazanımları
Katılımcının zihinsel, işitme ve görme yetersizliği ile otizm spektrum bozukluğu ve DEHB’nin eğitim ortamında ortaya çıkarabildiği farklı destek ihtiyaçlarını genel hatlarıyla açıklayabilmesi hedeflenir. Öğretim sırasında kullanılan yazılı, sözlü, görsel, işitsel veya dokunsal bilgi biçimlerinin her öğrenci açısından aynı derecede erişilebilir olmayabileceğini kavrayabilir. Bir öğrencinin iletişim biçiminin yönerge verme ve öğrenmeyi değerlendirme süreçlerini neden etkilediğini yorumlayabilir. Öğrenme etkinliklerinin anlaşılabilir ve öngörülebilir biçimde düzenlenmesinin bazı öğrenciler için önemini açıklayabilir. Dikkatle ilişkili güçlükleri olan öğrencilerin etkinliğe katılımında çevresel düzenlemelerin nasıl rol oynayabileceğini değerlendirebilir. Yetersizlik veya bozukluk adının tek başına öğrencinin güçlü yönlerini, öğrenme hızını ya da eğitim hedeflerini belirlemediğini ayırt edebilir. Eğitim planlamasında bireysel değerlendirme sonuçlarına başvurmanın neden gerekli olduğunu kavrayabilir. Farklı gereksinim alanlarının ortak hedefinin öğrencinin öğrenmeye erişimini ve etkin katılımını desteklemek olduğunu ilişkilendirebilir. Bu kazanımlar, klinik tanı veya tedavi yetkisi yerine, eğitim ortamındaki farklılıklara yönelik daha doğru ve dikkatli bir anlayış geliştirmeye yöneliktir. Öğrenciyle ilgili kararların tek bir gözleme veya kalıplaşmış beklentiye dayanmasının öğrenme fırsatlarını sınırlayabileceğini de değerlendirebilir.