Özel Eğitim Sertifikası 1 Section8 Lessons10 Weeks
Özel Eğitimde Öğretim Yöntemleri ve Bireyselleştirilmiş Planlama
Kapsam
Bu ders, özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler için öğretimin nasıl yapılandırılabileceğine ve farklı öğrenme ihtiyaçlarına uygun yöntemlerin nasıl seçilebileceğine odaklanır. Öğretim stratejileri, öğrencinin mevcut bilgi ve beceri düzeyi, öğrenme hızı, dikkat süresi, iletişim özellikleri ve hedeflenen becerinin niteliğiyle birlikte ele alınır. Açık ve anlaşılır yönergeler, öğretim basamaklarının düzenlenmesi, öğrenmeyi destekleyen ipuçları, model olma, tekrar ve geri bildirim gibi temel öğretim unsurlarının işlevi açıklanır. Bireyselleştirilmiş öğretim planı ile BEP arasındaki ilişki değerlendirilerek genel eğitim hedeflerinin günlük öğrenme etkinliklerine nasıl yansıtıldığı ele alınır. Akademik öğrenme, kavram öğretimi ve günlük yaşamla bağlantılı becerilerin farklı öğretim düzenlemeleri gerektirebileceği üzerinde durulur. Öğrencinin yeni öğrendiği bir beceriyi farklı ortam ve kişilerle kullanmasının önemi, öğrenmenin kalıcılığı ve genellenmesi bağlamında açıklanır. Davranış yönetimi ve olumlu davranış desteğinin öğretim sürecini kolaylaştıran yönlerine değinilir; ayrıntılı davranış değerlendirmesi ayrı derste ele alınır. Böylece ders, yöntemleri değişmez reçeteler olarak değil, hedefe, öğrenciye ve öğrenme ortamına göre değerlendirilmesi gereken seçenekler olarak tanıtır. Öğrencinin öğrenmeye aktif katılması ve öğrendiği becerileri farklı bağlamlarda kullanabilmesi de öğretim hedeflerinin işlevselliğini değerlendirmede dikkate alınan boyutlar arasındadır.
İçerik
Öğretim yöntemleri, önce öğrencinin ulaşması beklenen öğrenme hedefinin açık biçimde tanımlanması gerektiği düşüncesiyle ele alınır. Ardından hedef becerinin karmaşıklığı, öğrencinin hazır bulunuşluğu ve gerekli destek düzeyi gibi özelliklerin öğretim planını nasıl etkilediği açıklanır. Bireyselleştirilmiş planlamanın yalnız materyali değiştirmek anlamına gelmediği; yönergenin açıklığı, etkinlik süresi, çalışma düzeni, yardım miktarı ve değerlendirme biçimini de içerebildiği gösterilir. Öğretmenin sunduğu ipuçları ile öğrencinin bağımsız olarak yaptığı davranışların birbirinden ayırt edilmesi, ilerleme değerlendirmesi açısından ilişkilendirilir. Öğrenilen becerinin yalnızca ders sırasında ortaya çıkması ile günlük yaşamda kullanılabilmesi arasındaki fark ele alınır. Uygun geri bildirimin öğrencinin motivasyonu ve öğrenme sürecine katkısı genel ilkeler üzerinden açıklanır. Davranışsal destekle öğretim planının bağlantısı kurulurken cezalandırma odaklı bir yaklaşımın yerine öğrenmeyi kolaylaştıran düzenlemelerin önemi vurgulanır. Ders, belirli bir özel yöntemin uygulamalı eğitimini veya bağımsız uygulayıcı yeterliliğini vaat etmeden, öğretim kararlarının hangi ölçütlere göre düşünülmesi gerektiğini anlaşılır bir sırayla sunar. Öğrenme fırsatlarının öğrencinin ilgi alanlarıyla ilişkilendirilmesi ve öğrencinin katılımına uygun bir hızda sunulması da öğretim düzenlemeleri arasında ele alınır.
Dersin Kazanımları
Katılımcının bu derste farklı öğretim stratejilerini adlarıyla tanımaktan öte, hangi öğrenme ihtiyacına cevap verebileceklerini açıklayabilmesi hedeflenir. Bir öğrencinin mevcut performansı ile öğretilecek becerinin özelliklerini ilişkilendirerek öğretim hedefinin neden açık tanımlanması gerektiğini değerlendirebilir. Bireyselleştirilmiş öğretim planının BEP’teki amaçları günlük etkinliklere taşıyan işlevini kavrayabilir. Öğretim basamakları, yönerge, model olma, ipucu ve geri bildirim kavramlarını birbirinden ayırabilir; bunların öğrenme sürecindeki rollerini açıklayabilir. Öğrenciye verilen yardımın zaman içinde gözden geçirilmesinin bağımsızlık açısından önemini fark edebilir. Akademik ve günlük yaşam becerileri için seçilecek etkinliklerin neden aynı biçimde düzenlenemeyebileceğini yorumlayabilir. Bir becerinin öğrenilmesi, sürdürülmesi ve farklı ortamlara aktarılması arasındaki farkı tanıyabilir. Öğretim sürecinde ortaya çıkan güçlükleri yalnız öğrencinin özelliklerine bağlamadan kullanılan yöntem, çevresel düzenleme ve hedef uygunluğu açısından düşünmeye başlayabilir. Bu kazanımlar, katılımcının mevcut mesleki görevleri içinde öğretim planlamasına ilişkin daha bilinçli değerlendirmeler yapmasını destekler; tek başına özel eğitim öğretmenliği veya uzman uygulayıcılık yetkisi anlamına gelmez. Katılımcı, bir etkinliğin kolay ya da zor olmasının tek başına yöntem seçimini açıklamadığını, hedefin niteliğinin de belirleyici olduğunu anlayabilir.