Çözüm Odaklı Terapi Eğitimi 1 Section9 Lessons120 Hours
Çözüm Odaklı Terapi Uygulaması ve Bütüncül Görüşme Değerlendirmesi
Kapsam
Bu ders, program boyunca ele alınan çözüm odaklı terapi ilkelerinin ve görüşme tekniklerinin bir arada değerlendirilmesini sağlayan uygulama konusunu kapsamaktadır. Çözüm odaklı terapinin kuramsal varsayımlarından başlayarak ilk görüşmenin planlanması, hedeflerin belirlenmesi, istisnai durumların araştırılması, mucize soru ve derecelendirme sorularının kullanılması, yeniden çerçeveleme, geri bildirim oluşturma ve görüşmenin sonlandırılması arasındaki bağlantılar ele alınır. Amaç, farklı derslerde öğrenilen kavramların bağımsız teknikler olarak kalmaması ve çözüm odaklı görüşmenin genel yapısı içerisindeki işlevlerinin anlaşılmasıdır.
Uygulama konusu, danışanın başvuru nedenini anlatmasından başlayarak ulaşmak istediği değişimi belirlemesine ve bu değişime yönelik seçeneklerin değerlendirilmesine kadar uzanan görüşme bütünlüğü çerçevesinde incelenir. Terapistin kullandığı soruların yalnızca doğru cümleleri kurmaktan ibaret olmadığı, danışanın verdiği cevapları anlamanın ve görüşmenin yönünü buna göre değerlendirmenin önemli olduğu vurgulanır. Görüşme sırasında danışanın güçlü yönlerinin belirlenmesi, küçük ilerlemelerin tanınması ve hedeflerin gerçekçi biçimde yapılandırılması konuları ilişkilendirilir. Ayrıca yöntemin mesleki yeterlilik ve uygulama sınırları içerisinde değerlendirilmesinin önemi ele alınır.
İçerik
Ders kapsamında çözüm odaklı bir görüşmenin başlangıcından sonlandırılmasına kadar uzanan temel aşamalar birbiriyle bağlantılı olarak değerlendirilir. Öncelikle danışanın yardım alma nedeninin anlaşılması ve görüşmeden beklentisinin belirlenmesi üzerinde durulur. Ardından danışanın istediği değişimin nasıl tanımlanabileceği, istisnai durumların nasıl araştırılabileceği ve mevcut kaynakların görüşme içerisinde nasıl görünür hale gelebileceği incelenir. Mucize sorunun geleceğe ilişkin hedefleri açıklığa kavuşturmadaki işlevi ile derecelendirme sorularının mevcut durumu ve küçük ilerlemeleri değerlendirmedeki işlevi karşılaştırılır.
Uygulamanın devamında danışanın verdiği cevapların bir sonraki görüşme adımını nasıl etkileyebileceği ele alınır. Terapistin görüşmeyi önceden belirlenmiş soru listesine bağlı kalarak değil, danışanın ihtiyaçlarını ve ifadelerini dikkate alarak yürütmesinin önemi açıklanır. Yeniden çerçeveleme, mesaj yazma ve ev ödevlerinin görüşmenin hangi amaçlarıyla ilişkili olduğu değerlendirilir. Önceki oturumlarda belirlenen hedeflerin takip edilmesi, elde edilen değişikliklerin yorumlanması ve görüşmenin uygun biçimde sonlandırılması üzerinde durulur. Dersin bütününde çözüm odaklı yaklaşımın teknik boyutu ile terapötik ilişkinin birbirinden ayrı düşünülemeyeceği, kullanılan yöntemlerin danışanın özelliklerine ve görüşmenin amacına göre değerlendirilmesi gerektiği vurgulanır.
Dersin Kazanımları
Bu dersin sonunda katılımcıların çözüm odaklı terapi yaklaşımının temel bileşenleri arasındaki ilişkileri bütüncül biçimde açıklayabilmeleri hedeflenmektedir. İlk görüşmenin yapılandırılması, hedeflerin oluşturulması, istisnaların belirlenmesi ve danışanın güçlü yönlerinin değerlendirilmesi arasındaki bağlantıları kurmaları beklenir. Mucize soru, derecelendirme soruları ve diğer çözüm odaklı görüşme tekniklerinin hangi bilgi ihtiyaçlarına cevap verdiğini ayırt edebilmeleri amaçlanmaktadır. Farklı tekniklerin görüşme içerisindeki yerini yalnızca ezberlenmiş soru örneklerine dayanarak değil, kullanım amaçları üzerinden değerlendirmeleri hedeflenir.
Katılımcıların danışanın verdiği cevapları çözüm odaklı yaklaşımın temel ilkeleri doğrultusunda yorumlayabilmeleri, görüşmenin ilerlemesini değerlendirmede hedeflerin ve küçük değişimlerin önemini kavramaları beklenmektedir. Terapistin danışanla kurduğu iş birliğinin, soru kullanımının ve geri bildirim biçiminin görüşme bütünlüğüne nasıl katkıda bulunduğunu açıklamaları amaçlanır. Ayrıca farklı danışan durumlarında aynı görüşme düzeninin her zaman uygun olmayabileceğini, yöntem seçiminde danışanın ihtiyaçlarının dikkate alınması gerektiğini değerlendirmeleri hedeflenmektedir. Program kapsamında öğrenilen kuramsal bilgileri ve görüşme tekniklerini vaka değerlendirmeleriyle ilişkilendirmeleri, çözüm odaklı yaklaşımın kullanım olanaklarını ve sınırlarını ayırt etmeleri ve mevcut mesleki yeterlilikleri çerçevesinde bu yaklaşımı değerlendirebilecek bir bilgi temeli geliştirmeleri beklenmektedir.