Çözüm Odaklı Terapi Eğitimi 1 Section9 Lessons120 Hours
Mucize Soru Tekniği ve Çözüm Odaklı Gelecek Tasarımı
Kapsam
Bu ders, çözüm odaklı terapinin ayırt edici görüşme yöntemlerinden biri olan mucize soru tekniğini ve bu tekniğin farklı aşamalarda kullanımını kapsamaktadır. Kullanıcının verdiği Mucize Soru 1 ve Mucize Soru 2 konuları, tekniğin temel yapısı ve derinleştirilmesi olarak birlikte ele alınır. Mucize soru, danışanın yaşadığı sorunun çözüldüğü varsayımsal bir geleceği düşünmesine ve bu değişimin günlük yaşamında hangi somut işaretlerle anlaşılacağını tanımlamasına yardımcı olan bir soru biçimidir. Tekniğin amacı gerçekleşmesi mümkün olmayan beklentiler oluşturmak değil, danışanın ne istediğini daha açık biçimde ifade etmesini sağlamaktır.
Mucize sorunun görüşmeye nasıl dahil edildiği, hayal edilen değişimin nasıl ayrıntılandırıldığı ve danışanın verdiği cevapların ulaşılabilir hedeflerle nasıl ilişkilendirildiği incelenir. Danışanın sabah uyandığında fark edeceği değişiklikler, davranışları, günlük alışkanlıkları ve ilişkilerindeki farklılıklar üzerinden geleceğin somutlaştırılması üzerinde durulur. Danışanın cevap vermekte zorlanması, genel ifadeler kullanması veya başka kişilerin değişmesini merkeze alması durumlarında sorunun nasıl anlaşılabileceği değerlendirilir. Mucize sorunun amaç belirleme ve küçük değişim adımları oluşturma süreçleriyle bağlantısı açıklanır.
İçerik
Dersin ilk bölümünde mucize sorunun kuruluş mantığı ele alınır. Danışandan, yaşadığı güçlüğün bir gece kendisi farkında olmadan çözüldüğünü varsayması ve ertesi gün bunun nasıl anlaşılacağını anlatması istenir. Burada önemli olan sorunun ortadan kalkmış olmasını söylemekten çok, danışanın yaşamında gerçekleşecek gözlemlenebilir farklılıkları belirlemektir. Danışanın kendisini nasıl hissedeceği kadar ne yapacağı, neyi farklı söyleyeceği ve çevresindeki kişilerle ilişkilerinde hangi değişikliklerin görülebileceği değerlendirilir.
İkinci bölümde mucize soruya verilen cevapların derinleştirilmesi incelenir. Danışanın genel ifadelerinin ayrıntılandırılması, istediği geleceği günlük yaşam örnekleriyle anlatması ve kendi davranışlarına ilişkin somut değişim işaretlerini belirlemesi ele alınır. Danışanın mucizeyi tamamen başka kişilerin davranışları üzerinden tanımladığı durumlarda kendi katkısını görebileceği soruların önemi açıklanır. Mucize sorunun bütün danışanlara mekanik biçimde uygulanması gereken bir kalıp olmadığı, sorunun zamanlamasının ve kullanılan dilin danışanın özelliklerine göre değerlendirilmesi gerektiği üzerinde durulur. Elde edilen cevapların istisnai durumlar, hedef belirleme ve derecelendirme sorularıyla nasıl ilişkilendirilebileceği incelenir.
Dersin Kazanımları
Bu ders sonunda katılımcıların mucize soru tekniğinin temel amacını, görüşme içerisindeki yerini ve çözüm odaklı yaklaşımın hedef oluşturma anlayışıyla ilişkisini açıklayabilmeleri hedeflenmektedir. Mucize sorunun danışanın sorun anlatısından istediği geleceğe yönelmesine nasıl yardımcı olabileceğini kavramaları beklenir. Varsayımsal bir gelecek tasviri ile gerçekçi değişim hedefleri arasındaki ilişkinin nasıl kurulabileceğini değerlendirmeleri amaçlanır. Danışanın verdiği cevapların hangi yönlerinin gözlemlenebilir değişim işaretleri içerdiğini ayırt edebilmeleri hedeflenmektedir.
Katılımcıların mucize sorunun ilk aşamasında geleceğin tanımlanması, ikinci aşamasında ise bu geleceğin ayrıntılandırılması arasındaki farkı anlamaları beklenir. Danışanın genel, belirsiz veya yalnız başkalarının davranışlarına bağlı cevaplarını çözüm odaklı bir çerçevede nasıl değerlendirebileceklerini öğrenmeleri amaçlanmaktadır. Tekniğin danışana hazır bir gelecek hedefi sunmak yerine, onun kendi isteğini tanımlamasına hizmet ettiğini kavramaları hedeflenir. Ayrıca mucize sorudan elde edilen bilgilerin amaç belirleme ve diğer görüşme teknikleriyle ilişkisini kurmaları, soru kullanımında danışanın katılımını ve görüşmenin doğal akışını dikkate almaları ve mucize soruyu tek başına sonuç sağlayan bir müdahale olarak görmeden yaklaşımın bütünlüğü içerisinde değerlendirebilmeleri beklenmektedir.