Mindfulness Eğitimi 1 Section8 Lessons10 Weeks
Düşünce, Duygu, Öz Şefkat ve Psikolojik İyi Oluş
Kapsam
Bu ders, bilinçli farkındalık yaklaşımının düşünceler, duygular, kişinin kendisiyle kurduğu ilişki ve psikolojik iyi oluş üzerindeki rolünü ele alır. Düşüncelerin zihinde ortaya çıkması, kişinin bu düşünceleri gerçekliğin doğrudan karşılığı gibi değerlendirmesi ve düşüncelerle arasında mesafe oluşturması temel konular arasındadır. Düşüncelere mesafe koyma, bir düşüncenin varlığını kabul ederken onun mutlaka doğru olduğuna inanmak veya ona göre davranmak zorunda olmadığını fark etmek şeklinde açıklanır. Duygusal farkındalık kapsamında duyguların tanınması, isimlendirilmesi, bedensel karşılıklarının gözlemlenmesi ve duygulara verilen tepkilerin anlaşılması üzerinde durulur. Öz şefkat ve öz duyarlılık kavramları, kişinin hata, başarısızlık ve zorlanma yaşadığı durumlarda kendisine karşı anlayışlı bir tutum geliştirmesi açısından değerlendirilir. Öz şefkat ile özsaygı arasındaki fark açıklanarak özgüvenin belirli becerilere ilişkin değerlendirmelerle nasıl bağlantılı olduğu ele alınır. Mutluluk ve öznel iyi oluş kavramları, kişinin yaşamını değerlendirme biçimi ve duygusal deneyimleri açısından incelenir. Böylece bilinçli farkındalığın kişinin iç dünyasına yönelik tutumlarıyla ilişkisi anlaşılır hale getirilir.
İçerik
Ders kapsamında öncelikle düşüncelerin zihinsel olaylar olarak nasıl ele alınabileceği açıklanır. Kişinin kendisi hakkında olumsuz bir düşünceye sahip olması ile bu düşünceyi kesin bir gerçek olarak kabul etmesi arasındaki fark değerlendirilir. Ardından düşünceleri gözlemleme, yargılamadan fark etme ve düşüncelerle özdeşleşmeyi azaltma yaklaşımları üzerinde durulur. Duygusal farkındalık bölümünde üzüntü, sevinç, korku, öfke ve hayal kırıklığı gibi duyguların kişinin bedensel ve zihinsel deneyimleriyle bağlantısı açıklanır. Duyguları bastırma, kaçınma ve kabul etme gibi farklı tepkiler bilinçli farkındalık açısından değerlendirilir. Öz şefkat konusunda kişinin kendi zorlanmalarını insan deneyiminin bir parçası olarak görmesi ve kendisine karşı sürekli eleştirel davranışlarını tanıması ele alınır. Özsaygı, özgüven ve öz şefkat kavramları birbirine karıştırılmadan açıklanır. Mutluluk ve öznel iyi oluş konularında geçici olumlu duygular ile kişinin yaşamına ilişkin genel değerlendirmeleri arasındaki fark incelenir. Bilinçli farkındalığın bu süreçlerle nasıl ilişkilendirilebileceği açıklanırken sürekli mutlu olma veya olumsuz duyguları tamamen ortadan kaldırma gibi gerçekçi olmayan beklentiler oluşturulmaz.
Dersin Kazanımları
Bu dersin sonunda katılımcıların düşünceler, duygular ve kişinin kendisine yönelik değerlendirmeleri arasındaki ilişkileri açıklayabilmeleri hedeflenir. Zihinden geçen bir düşünce ile bu düşüncenin doğruluğu arasında fark bulunduğunu kavrayabilir ve düşüncelere mesafe koymanın temel anlamını değerlendirebilirler. Duyguların günlük yaşamda davranışları nasıl etkileyebileceğini, duyguların bastırılması ile fark edilmesi arasındaki ayrımı açıklayabilirler. Öz şefkat kavramını tanıyarak kişinin hata ve başarısızlık karşısında kendisine yönelttiği eleştirel tutumların farkına varmasının önemini anlayabilirler. Öz şefkat, özgüven ve özsaygı kavramlarını birbirinden ayırabilir, bu kavramların kişinin kendisine ilişkin algısıyla bağlantılarını değerlendirebilirler. Mutluluk ile öznel iyi oluş arasındaki ilişkiyi açıklayabilir ve psikolojik iyi oluşun sürekli olumlu duygular yaşamak anlamına gelmediğini kavrayabilirler. Bilinçli farkındalık yaklaşımının düşünce ve duygu deneyimlerini yargılamadan gözlemlemeye nasıl katkı sağlayabileceğini değerlendirebilirler. Böylece kendi düşünce kalıplarını, duygusal tepkilerini ve öz değerlendirmelerini daha bilinçli incelemeye yönelik bir kavramsal anlayış geliştirmeleri amaçlanır. Bu kazanımlar, zorlayıcı yaşam deneyimlerine yaklaşımı ele alan sonraki ders için de temel oluşturur.