Mindfulness Eğitimi 1 Section8 Lessons10 Weeks
Stres, Öfke, Yorgunluk ve Zorlayıcı Duygularla Başa Çıkma
Kapsam
Bu ders, stresli yaşam olayları, öfke, yorgunluk, takıntılı düşünceler ve zorlayıcı duygular karşısında bilinçli farkındalık yaklaşımının nasıl ele alındığını açıklar. Stresin kişinin çevresel talepleri ve kendi başa çıkma kaynaklarını değerlendirmesiyle ilişkisi incelenir. Stresli durumlarda ortaya çıkabilen zihinsel meşguliyetler, bedensel gerginlikler ve otomatik davranış tepkileri bilinçli farkındalık açısından değerlendirilir. Öfke duygusunun oluşumu, öfkenin bedensel ve zihinsel belirtileri ve kişinin öfkeye verdiği tepkiler üzerinde durulur. Yorgunluk konusunda fiziksel dinlenme ihtiyacı ile zihinsel zorlanma arasındaki ilişki ele alınır. Zorlayıcı duygular karşısında kaçınma, bastırma, aşırı düşünme ve otomatik tepki verme gibi davranışların fark edilmesi açıklanır. Takıntılı veya tekrarlayıcı düşünceler konusu, bu düşünceleri zorla ortadan kaldırma iddiası yerine düşüncelerle kurulan ilişkinin anlaşılması açısından işlenir. Bilinçli farkındalığın stresle başa çıkma süreçlerinde kullanılabilecek destekleyici bir yaklaşım olduğu, psikolojik rahatsızlıkların değerlendirme ve tedavisinin ise ayrı bir uzmanlık alanı olduğu belirtilir. Böylece katılımcıların zorlayıcı deneyimlere yönelik farkındalık geliştirme yaklaşımını kavramaları amaçlanır.
İçerik
Dersin içeriğinde önce stresli bir olay karşısında kişinin düşünce, duygu, beden ve davranış düzeyinde yaşayabileceği tepkiler açıklanır. Aynı olayın farklı kişiler tarafından farklı biçimlerde değerlendirilmesi üzerinden stres algısı ele alınır. Ardından bilinçli farkındalığın stresli durumlarda otomatik tepkileri fark etmeye nasıl yardımcı olabileceği üzerinde durulur. Öfke konusunda duygunun ortaya çıkışı ile öfkeye bağlı davranış arasında ayrım yapılır. Kişinin bir duruma öfkelenmesi ile düşünmeden tepki vermesi arasındaki ilişki değerlendirilir. Yorgunluk başlığında bedensel sınırları tanıma, dinlenme ihtiyacını fark etme ve zihinsel meşguliyetlerin etkisini değerlendirme konuları işlenir. Zor duygularla başa çıkma bölümünde duyguları değiştirmeye zorlamak yerine yaşanan deneyimi tanıma, kabul etme ve verilen tepkiyi gözlemleme yaklaşımı açıklanır. Takıntılı düşüncelerle ilgili olarak düşünceleri sürekli denetlemeye çalışmanın kişide oluşturabileceği zihinsel yük ve düşüncelere mesafe koyma kavramı incelenir. Bilinçli farkındalık uygulamalarının her durumda aynı sonucu vermeyebileceği ve belirgin psikolojik yakınmalarda profesyonel desteğin önem taşıdığı açıklanır. Böylece stres ve duygusal zorlanmaların birbiriyle bağlantılı ancak farklı özellikler taşıyan süreçler olduğu anlaşılır.
Dersin Kazanımları
Bu dersin sonunda katılımcıların stres, öfke, yorgunluk ve zorlayıcı duygular arasındaki ilişkileri açıklayabilmeleri hedeflenir. Stresli durumlarda ortaya çıkabilen düşünce, duygu, bedensel belirti ve davranış tepkilerini birbirinden ayırabilirler. Otomatik tepki vermek ile yaşanan durumu fark ederek karşılık oluşturmak arasındaki farkı değerlendirebilirler. Öfke duygusunun doğal bir insan deneyimi olduğunu, önemli olanın bu duygunun nasıl tanındığı ve davranışlara nasıl yansıdığı olduğunu kavrayabilirler. Yorgunluk ve zihinsel zorlanma durumlarında bedensel ihtiyaçları fark etmenin önemini anlayabilirler. Zorlayıcı duyguları bastırma veya onlardan kaçınma ile bu duyguları yargılamadan gözlemleme arasındaki ayrımı açıklayabilirler. Tekrarlayıcı düşüncelerin varlığını fark etmek ile bu düşüncelere sürekli zihinsel tepki vermek arasındaki ilişkiyi değerlendirebilirler. Mindfulness yaklaşımının stresle başa çıkma sürecinde hangi yönlerden destekleyici olabileceğini ve hangi durumlarda tek başına yeterli olmadığını anlayabilirler. Bu kazanımlar sayesinde katılımcıların duygusal zorlanmalar karşısında daha bilinçli değerlendirmeler yapmaya yönelik bilgi edinmeleri, otomatik davranış kalıplarını tanımaları ve kendi ihtiyaçlarını daha gerçekçi biçimde ele almaları amaçlanır.