P4C Eğitmen Eğitimi 1 Section8 Lessons10 Weeks
Eğitimde Ölçme, Değerlendirme ve Ölçme Hataları
Kapsam
Bu ders, eğitimde ölçme ve değerlendirmenin temel kavramlarını, ölçme sürecinde ortaya çıkabilecek hataları ve eğitim ortamlarında kullanılan ölçme araçlarını kapsar. Ölçme, belirli bir özelliğin uygun kurallara göre gözlenmesi veya sayısal olarak ifade edilmesiyle ilişkili bir süreçtir. Değerlendirme ise elde edilen bilgilerin belirli ölçütlere göre yorumlanmasını ve bir sonuca ulaşılmasını içerir. Ölçme ile değerlendirme arasındaki bu ayrım, eğitim hedeflerine ne ölçüde ulaşıldığının anlaşılması açısından ele alınır. Öğrenme sonuçlarının değerlendirilmesinde kullanılan bilgilerin güvenilir, amaca uygun ve doğru yorumlanabilir olmasının önemi açıklanır.
Ölçmede hata kavramı, gözlenen sonuç ile ölçülmek istenen gerçek özellik arasındaki olası farklılıklar üzerinden incelenir. Sabit, sistematik ve tesadüfi hata türlerinin temel özellikleri değerlendirilir. Ölçme sonuçlarının yorumlanmasında hata kaynaklarının dikkate alınmasının gerekliliği üzerinde durulur. Eğitimde kullanılan ölçme araçları ve yöntemleri, öğrencilerin bilgi ve becerileri hakkında veri elde etme amaçları açısından ele alınır. Yazılı ve sözlü değerlendirmeler, gözlem ve performansa dayalı değerlendirme yaklaşımlarının temel özellikleri açıklanır. Ölçme ve değerlendirme basamağı, öğrenme hedefleriyle değerlendirme yöntemleri arasındaki ilişki kapsamında incelenir. Böylece eğitim sürecinde değerlendirme sonuçlarının nasıl anlamlandırılabileceğine ilişkin temel bir kavramsal çerçeve oluşturulur.
İçerik
Dersin başlangıcında ölçme ve değerlendirme kavramları karşılaştırılarak eğitim sürecindeki farklı işlevleri açıklanır. Bir öğrencinin belirli bir konuda verdiği cevapların veya sergilediği performansın gözlenmesi ile bu sonuçların öğrenme hedefleri bakımından yorumlanması arasındaki fark ele alınır. Ölçme işleminin hangi özelliğe yönelik yapıldığının açık biçimde belirlenmesi gerektiği üzerinde durulur. Ardından ölçmede hata kavramı incelenir. Hatanın ölçme sonuçlarını nasıl etkileyebileceği ve farklı hata türlerinin değerlendirme kararları açısından ne anlama geldiği açıklanır. Ölçme sonuçlarının her zaman belirli sınırlılıklar içinde yorumlanması gerektiği değerlendirilir.
Eğitimde kullanılan ölçme araçları ve yöntemleri başlığında farklı değerlendirme biçimlerinin hangi tür öğrenme hedefleriyle ilişkili olduğu ele alınır. Bilgi düzeyini değerlendirmeye yönelik araçlarla süreç ve performansı değerlendirmeye yönelik yöntemler karşılaştırılır. Geçerlik ve güvenirlik kavramları, ölçme araçlarının amacına uygunluğu ve sonuçların tutarlılığı bakımından açıklanır. Ölçme ve değerlendirme basamağı, öğretim hedeflerinin belirlenmesiyle sonuçların incelenmesi arasındaki bağlantı içinde değerlendirilir. Çocuklarla yürütülen düşünme etkinliklerinde yalnız belirli bir cevabın doğru olup olmadığına odaklanmanın düşünme sürecinin bütününü göstermeyebileceği üzerinde durulur. Böylece değerlendirme yaklaşımının öğrenme hedeflerinin niteliğine göre belirlenmesi gerektiği açıklanır.
Dersin Kazanımları
Bu dersin sonunda katılımcıların ölçme ve değerlendirme kavramlarını açıklayabilmesi, aralarındaki temel farklılıkları ayırt edebilmesi hedeflenir. Ölçme sonuçlarının belirli ölçütlerle ilişkilendirilmeden tek başına yeterli bir değerlendirme oluşturmayacağını kavrayabilirler. Ölçmede hata kavramını tanımlayabilir, sabit, sistematik ve tesadüfi hata türlerini temel özellikleri bakımından karşılaştırabilirler. Hata kaynaklarının ölçme sonuçlarının güvenilir biçimde yorumlanmasını neden etkileyebileceğini açıklayabilirler. Değerlendirme sürecinde kullanılan verilerin niteliği ile varılan sonuçların doğruluğu arasındaki ilişkiyi inceleyebilirler.
Katılımcıların eğitimde kullanılan ölçme araçlarının ve yöntemlerinin temel özelliklerini tanıması, farklı öğrenme hedefleri için değerlendirme yaklaşımının neden değişebileceğini anlaması amaçlanır. Bilgi düzeyini ölçen araçlarla performans ve süreç değerlendirmesi yapan yöntemler arasındaki farklılıkları kavrayabilirler. Geçerlik ve güvenirlik kavramlarının ölçme sürecindeki önemini değerlendirebilirler. Öğretim hedefi, ölçme aracı ve değerlendirme ölçütü arasında tutarlılık kurulmasının gerekliliğini açıklayabilirler. Ayrıca öğrencilerin düşünme süreçlerini değerlendirirken yalnız sonuçlara değil, düşüncelerini açıklama ve gerekçelendirme biçimlerine de dikkat edilmesinin neden anlamlı olabileceğini yorumlayabilirler. Bu kazanımlar, çocuklarla felsefi sorgulama çalışmalarında öğrenme hedeflerinin nasıl değerlendirilebileceğini anlamaya yardımcı olur. Katılımcıların ölçme sonuçlarından kesin ve kapsamı aşan yargılara ulaşmama konusunda temel bir değerlendirme anlayışı geliştirmeleri de hedeflenir.